NOTE: This article is more than 5 years old.
27 október 2006
/

Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu


Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu
Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu

Fundarstjóri, góðir fundarmenn,

Inngangur

Á landsþingi Sambands íslenskra sveitarfélaga í síðasta mánuði var meðal annars rætt hvort sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu ættu samleið með öðrum sveitarfélögum og nefnt var að hagsmuna höfuðborgarsvæðisins væri ekki nægilega vel gætt á vettvangi Sambands íslenskra sveitarfélaga. Hugmyndir um að stofna annað sveitarfélagasamband virtust ekki eiga mikinn hljómgrunn meðal þingfulltrúa þótt allnokkrar umræður spynnust vissulega um málið.

Í mínum huga endurspeglar þessi umræða ákveðna óþolinmæði hjá fulltrúum stærri sveitarfélaganna. Jafnframt túlka ég þetta sem ósk um að málefnum þéttbýlissvæða verði gefinn meiri gaumur, sem er að mínu mati að verða mjög brýnt mál. Umræðan um málefni sveitarfélaganna hefur of lengi snúist um málefni fámennustu sveitarfélaganna og þá veikleika sem þeim fylgja. Það er nauðsynlegt að þekkja veikleikana en við verðum að horfa á tækifærin. Við verðum að beina sjónum okkar í auknum mæli að þeim fjölmörgu öflugu sveitarfélögum sem geta og vilja taka við fleiri verkefnum frá ríkinu.

Höfuðborgarsvæðið hefur vitaskuld ákveðna sérstöðu. Hér eru nokkur af stærstu og öflugustu sveitarfélögum landsins og fólksfjölgun hefur leitt til mikillar uppbyggingar í þjónustu sveitarfélaganna. Í næsta nágrenni er líka að finna öflug sveitarfélög þótt þau tilheyri öðrum landshlutasamtökum. Þar er einnig uppgangur, fólksfjölgun og sóknarfærin eru mjög víða til staðar.

Undanfarin fimmtán ár hafa bæði sambandið og félagsmálaráðuneytið lagt í það mikinn tíma og orku að stuðla að fækkun sveitarfélaga með sameiningu þeirra. Sú vinna hefur að sjálfsögðu ekki verið ástæðulaus. Engum manni blandist hugur um að það hafi verið ótækt að hafa yfir 200 sveitarfélög í svo fámennu landi. Þótt þeim hafi nú fækkað í 79 blasir við að ekki hefur náðst fram sú grundvallarbreyting á sveitarstjórnarstiginu sem að var stefnt. Enn er mikill fjöldi sveitarfélaga með færri en 500 íbúa (38% sveitarfélaga á landinu) og aðeins rúmur þriðjungur þeirra hefur fleiri en 1.000 íbúa.

Á undanförnum árum höfum við séð allt svæðið í kringum Faxaflóann og austur að Selfossi taka miklum breytingum. Á suðvesturhorninu búa nú rúmlega 75% þjóðarinnar. Hvalfjarðargöngin og vöxtur í millilandaflugi hafa opnað nýja möguleika í atvinnuuppbyggingu og stuðlað að því að þetta svæði er að renna saman í eina heild, eitt atvinnu- og þjónustusvæði.

Ekki er þó eingöngu um það að ræða að íbúum þéttbýlisstaðanna hafi fjölgað heldur eru þéttbýlisbúar líka margir búnir að koma sér upp öðru heimili í dreifbýlinu, hvort sem er í uppsveitum Árnessýslu, Borgarfirði eða víðar. Fyrir vikið þurfa sveitarstjórnarmenn að hugsa stærra en áður, vera tilbúnir að takast á við ný verkefni og finna nýjar leiðir við skipulag þjónustu.

Ánægjulegt dæmi er að Strætó ekur nú oft á dag upp á Akranes og virðist sá valkostur njóta mikilla vinsælda meðal Skagamanna, sem undirstrikar vel að Faxaflóasvæðið er að verða eitt atvinnu- og þjónustusvæði. Sameining Faxaflóahafna er einnig gott dæmi um það hverju sveitarfélögin geta áorkað ef þau vinna saman að sínum hagsmunum. Ég vil hvetja ykkur sveitarstjórnarmenn til þess að halda áfram á sömu braut. Leiðarljósið í ykkar starfi á vitaskuld að vera hvernig þið getið bætt líf íbúa ykkar sveitarfélaga og oft er það raunin að samstarf við önnur sveitarfélög er nauðsynlegt til að ná settum markmiðum.

Breytt viðhorf

Í opinberri umræðu hefur fækkun sveitarfélaga yfirleitt verið talin forsenda fyrir því að færa sveitarfélögunum aukin verkefni. Ég nefni sem dæmi áfangaskýrslu starfshóps sem þáv. heilbrigðisráðherra skipaði sem taldi að sveitarfélögum þyrfti að fækka í 25-30 til að skapa grundvöll fyrir flutningi þeirrar heilbrigðis- og öldrunarþjónustu sem nú er hjá ríkinu, að undanskildum hátæknisjúkrahúsum, ásamt tekjustofnum. Eins og staðan er nú eru litlar líkur á að slík fækkun muni eiga sér stað þrátt fyrir að sveitarfélög muni án efa halda áfram að sameinast á næstu árum.

Landfræðilegar aðstæður og samgöngur eru líka víða þannig að sameining sveitarfélaga í mjög stórar einingar er ekki möguleg. Sveitarfélögin verða þess vegna áfram í misgóðri aðstöðu til að taka að sér fleiri verkefni. Að sjálfsögðu er sá aðstöðumunur ekki bundinn við dreifbýlið eingöngu. Mikilvægt er að við verkefnaflutning glatist ekki sú stærðarhagkvæmni sem fylgir því að einn aðili beri ábyrgð á framkvæmd þjónustu. Á starfssvæði SSH eru sveitarfélögin afskaplega ólík og ekki er hægt að gefa sér það fyrirfram að þau fengju öll forræði á að skipuleggja nýja málaflokka eða þjónustu eftir eigin höfði ef á reyndi.

Síðastliðið vor lét félagsmálaráðuneytið fara fram könnun á viðhorfum sveitarstjórnarmanna og Alþingismanna í þeirri von að niðurstöðurnar gætu orðið undirstaða frekari ákvarðanatöku í áframhaldandi umræðu og stefnumótun um framtíðarskipan sveitarstjórnarstigsins. Niðurstöðurnar voru kynntar á þingi Sambands ísl. sveitarfélaga á Akureyri í september s.l. og eru einnig aðgengilegar á heimasíðum ráðuneytisins og sambandsins. Þar er hægt að lesa ákveðinn mun á viðhorfum fulltrúa frá höfuðborgarsvæðinu og fulltrúa frá fámennum sveitarfélögum. Munurinn var þó í flestum tilfellum ótrúlega lítill.

Flestir sem tóku þátt í könnuninni voru sammála um að það þurfi að efla sveitarstjórnarstigið – og að það þurfi að gerast með verkefnaflutningi frá ríkinu og nýjum tekjustofnum. Jafnframt var algeng skoðun að fjöldi fámennra sveitarfélaga stæði í vegi fyrir þróuninni þar sem þau séu ekki fær um að taka að sér fleiri verkefni vegna fámennis. Menn vilja ekki að fámennu sveitarfélögin hindri vöxt og þróun þeirra fjölmennari. En hvað er þá til ráða?

Samkvæmt könnuninni er ekki stuðningur við að beita lagasetningu til að fækka sveitarfélögum heldur vildi þorri þáttakenda að íbúarnir fengju að ráða því hvort þeirra sveitarfélag sameinist. En hvað segir það okkur þegar sömu sveitarstjórnarmenn eru almennt hlynntir því að hækka lágmarks íbúatölu sveitarfélaga sem ekki verður gert nema með lagasetningu? Hvað varðar æskilega lágmarkstölu að mati þeirra sem svöruðu þá er meðaltalið vel yfir 1000 íbúa. Í dag eru samtals 47 sveitarfélög með íbúafjölda undir þeirri tölu. Sjálfur hef ég lýst því yfir að ég muni ekki beita mér fyrir slíkri breytingu.

Flestir voru sammála um að það þjóni engum tilgangi að flytja umfangsmikil verkefni til sveitarfélaga sem ekki hafa bolmagn til að taka við þeim. Til að verkefnaflutningurinn geti orðið að veruleika þurfum við í sameiningu að leita nýrra lausna. Þessi álitamál hlutu mikla umfjöllun og umræðu á landsþingi sambandsins en þó án þess að nokkrar stefnumarkandi ákvarðanir væru teknar í lok þings. Vafalaust mun sú umræða halda áfram á næsta landsþingi sem haldið verður nk. vor.

Skilgreining þjónustusvæða óháð sveitarfélagamörkum?

Heildstæð atvinnu- og þjónustusvæði, sem voru meginmarkmið eflingarátaksins frá s.l. ári og sú hugmyndafræði sem landsþing sambandsins mótaði haustið 2002, geta hæglega miðast við fyrirfram skilgreindan fjölda íbúa og landfræðilegar og samgöngulegar aðstæður á tilteknu svæði – í stað þess að miðast við sveitarfélagamörk.

Ef við reynum að skilgreina slík svæði þurfum við að byrja á að spyrja:       

  • Hvaða þjónustu eru sveitarfélögin að veita?  
  • Hvaða þjónustu ættu þau veita?
  • Hvað þarf marga íbúa til að veita tiltekna þjónustu? (sem uppfyllir kröfur um gæði þjónustunnar og rekstrarlega hagkvæmni eykur þar með lífsgæði allra íbúa á viðkomandi svæði, en ekki endilega í tilteknu sveitarfélagi)

Svörin við þessum spurningum geta verið misjöfn eftir því hvaða verkefni eða þjónustu um er að ræða og hugsanlega líka hvaða svæði eru annars vegar.

Og ef við gefum okkur að sameining sé ekki endilega rétta leiðin til að ná fram heppilegum þjónustusvæðum, hvernig geta sveitarfélög þá unnið saman að þeim verkefnum sem þau kjósa (eða verða) að vinna með öðrum?

Það er staðreynd að samvinna sveitarfélaga á Íslandi er mjög mikil. Sveitarfélög taka að meðaltali þátt í 10 samstarfsverkefnum. Mörg dæmi eru um sveitarfélög sem verja meira en helmingi tekna sinna til ólíkra samvinnuverkefna, jafnvel allt að 90%! Samvinna sveitarfélaga um lögbundna þjónustu/starfsemi er vandmeðfarin og helstu rök gegn slíku fyrirkomulagi eru að kjörnir fulltrúar geta ekki með auðveldum hætti sinnt þeirri ábyrgð sem þeir eru kjörnir til auk þess sem ákvarðanir um þjónustuna eru teknar fjær íbúum en þegar sveitarstjórn sjálf hefur forræði á þjónustunni og ákvarðanaferlið getur reynst svifaseint þegar margir aðilar koma að málum.

Nýjar upplýsingar um samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu um rekstur almenningssamganga bera vott um ýmsa ókosti sem byggðasamlagsformið kann að hafa. Það má samt alls ekki líta á þær sem einhvers konar áfellisdóm um samstarf – frekar áskorun um að leita að nýjum leiðum. Helstu athugasemdirnar beinast að reglum byggðasamlaga um skiptingu kostnaðar milli sveitarfélaga og hins vegar að pólitískum afskiptum af daglegri starfsemi. Hvoru tveggja eru mál sem má leysa.

Skipulag samstarfs um þjónustu eða starfsemi hlýtur að ráðast af innihaldinu. Samstarf um almenningssamgöngur getur verið af allt öðrum toga en samstarf um félags- eða skólaþjónustu. Ýmis rök mæla með hlutafélagsforminu um fyrr nefndu þjónustuna en varla þegar kemur að hinu síðarnefnda. Alþingi samþykkti fyrr á þessu ári breytingu á lögum um hlutafélög og opnaði þar með fyrir þann möguleika að stofna opinber hlutafélög (skammstafað ohf.).

Að mínu mati getur þetta nýja félagsform hentað vel í opinberum rekstri þótt ekki sé komin á það nein reynsla sem heitið getur. Hugsanlegt er að ábyrgð stjórnenda og stjórnar slíks félags verði skýrari en hjá byggðasamlögum og um leið geti dregið úr líkum á pólitískum afskiptum. Ég tel einnig tímabært að ríki og sveitarfélög hugleiði í auknum mæli þann möguleika að fá fólk úr atvinnulífinu eða frá háskólum til setu í stjórnum fyrirtækja sinna og stofnana. Slíkri breytingu gætu fylgt ferskar áherslur og straumar.

Varðandi velferðarþjónustuna tel ég ástæðu til að nefna að fámenn sveitarfélög í Eyjafirði og nágrenni hafa gert þjónustusamninga við Akureyrarkaupstað um flesta ef ekki alla þætti félags- og skólaþjónustu. Einnig hafa verið gerðir einfaldari samstarfssamningar um einstök verkefni sem oftar en ekki tengjast íþrótta- eða menningarstarfsemi ýmiskonar. Að auki þekkjum við dæmi um að ríki og sveitarfélög semji við utanaðkomandi aðila eða myndi samstarfsvettvang um tiltekna starfsemi, þar nefni ég af vettvangi ráðuneytisins Ráðgjafastofu um fjármál heimilanna og Alþjóðahús sem dæmi um vel heppnað samstarf.

Verkefnaflutningur og samstarf:

Ef við veltum fyrir okkur hvernig komast má hjá því að smæð og fjöldi sveitarfélaga hindri verkefnaflutning má vel hugsa sér að sveitarfélög á bak við tiltekinn fjölda íbúa geta sameinist um verkefni. Fjölmennustu sveitarfélögin gætu þá tekið við verkefnum vegna þess að þau uppfylla skilyrði um nægjanlegan fjölda notenda umræddrar þjónustu. Fámennari sveitarfélög yrðu hins vegar að vinna saman – ef þau uppfylla á þann hátt skilyrði um fjölda íbúa og sýna fram á að þau hafi burði til að veita þjónustuna, en ella yrðu þau að kaupa þjónustuna af fjölmennara nágrannasveitarfélagi.

Þarf þetta endilega að þýða að við tökum upp fyrirkomulag sem við höfum stundum kallað “A og B sveitarfélög” þar sem A sveitarfélögin sinna fleiri verkefnum en þau sem falla í B flokkinn? – Alls ekki, aðalatriði er að allir íbúar landsins hvort heldur þeir búa í fámennum eða fjölmennum sveitarfélögum fái þá þjónustu sem þeir eiga rétt á. Í sjálfu sér má halda því fram að við búum nú þegar við áðurnefnda skiptingu í A og B sveitarfélög, því þótt öllum sveitarfélögum beri lögum samkvæmt að sinna sömu meginverkefnunum er raunin sú að geta stærstu sveitarfélaganna er önnur og meiri en hin minni.

Ég tel að bæði viðhorfskönnunin og umræða á landsþinginu sýni að margir sveitarstjórnarmenn eru tilbúnir að fara slíkar leiðir. Jafnframt segir könnunin okkur að sveitarstjórnarmenn hafi lítinn áhuga á að koma á fót millistjórnunarstigi og það á líka við um fulltrúa frá höfuðborgarsvæðinu.

Ef ég vík aftur að því sem ég nefndi í upphafi, hvort þörf sé fyrir fleiri en eitt sveitarfélagasamband á Íslandi, vil ég í fyrsta lagi nefna að hér á landi eiga öll sveitarfélögin aðild að svæðisbundnum samtökum, sem sækja fjárstuðning í Jöfnunarsjóð sveitarfélaga. Ég tel engan vafa leika á því að sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu gætu nýtt sín samtök betur en nú er gert til að ná fram sameiginlegum hagsmunamálum og til að vera sameiginlegur málsvari sveitarfélaganna gagnvart ríkisvaldinu. Sömuleiðis tel ég ótvírætt að sveitarfélögin í nágrenni Reykjavíkur þurfi að efla samstarf sitt, ekki aðeins á starfssvæði SSH heldur einnig austur fyrir Hellisheiði, út á Suðurnesin, upp á Akranes og e.t.v. víðar, og nýta með því þau tækifæri sem svæðið hefur upp á að bjóða.

Málefni fatlaðara er málaflokkur sem sveitarstjórnarmenn vilja gjarnan sjá á sinni ábyrgð ásamt málefnum er varða  aldraða.

Ég vil nú víkja nokkrum orðum að tveimur viðamiklum verkefnum sem varða uppbyggingu í þjónustu við fatlaða en vinna við þau bæði er á lokastigi í ráðuneytinu.

Hið fyrra er almenn stefnumótun í málefnum fatlaðra barna og fullorðinna fyrir næsta áratug, 2007-2016. Ég er stoltur af því verklagi sem viðhaft hefur verið við stefnumótunina og tel það raunar til fyrirmyndar við verkefni af þessu tagi. Ég mun kynna stefnudrögin á næstunni; ég segi drög vegna þess að í framhaldi af því verður skýrsla um þessi drög aðgengileg á vefsíðu ráðuneytisins og opnað þar fyrir ábendingar og athugasemdir. Þannig geta allir sem vilja komið á framfæri skoðunum sínum um inntak þeirra stefnumiða sem þar er að finna. Stefnudrögin verða að sjálfsögðu einnig kynnt fulltrúum sveitarfélaga og samtaka þeirra sérstaklega. Ég geri ráð fyrir að hin nýja stefna ráðuneytisins verði komin í endanlegt form fyrir lok ársins eftir að unnið hefur verið úr þeim ábendingum sem berast.

Hér gefst ekki ráðrúm til þess að gera að neinu ráði grein fyrir inntaki stefnudraganna. Ég vil nefna hér þrjú almenn markmið sem stefnudrögin fela í sér. Þau eru að

  • Fyrir lok tímabilsins sem stefnan tekur til, 2007-2016, njóti allt fatlað fólk á Íslandi sambærilegra lífskjara og lífsgæða og aðrir þegnar þjóðfélagsins.
  • Fyrir lok tímabilsins verði fagleg þekking og færni starfsfólks á við það sem best gerist í Evrópu.
  • Fyrir lok tímabilsins verði verklag og gæði þjónustunnar á við það sem best gerist í Evrópu.

 

Þetta eru háleit markmið en ég er sannfærður um að ef við leggjumst öll á árarnar þá takist okkur að ná þeim. Það er einfaldlega mannréttindamál að bæta lífsskilyrði fatlaðra og því er hér um afar brýnt mál að ræða. Ég vil undirstrika það hér að komi til þess að formlegar viðræður hefjist á milli ríkis og sveitarfélaga um flutning málefna fatlaðra til sveitarfélaga þá tel ég augljóst að sú stefnumótun félagsmálaráðuneytisins sem nú er að líta dagsins ljós verður grundvöllur þeirrar umræðu.

Hitt verkefnið er stefnumótun og framkvæmdaáætlun um þjónustu við geðfatlað fólk sem ég kynnti formlega fyrir skömmu. Sem kunnugt er ákvað ríkisstjórnin við sölu Símans á s.l. ári að verja einum milljarði af söluandvirði hans – og hálfum milljarði betur úr Framkvæmdasjóði fatlaðra – til þess að byggja frekar upp þessa þjónustu.

Nú liggur fyrir framkvæmdaáætlun um að fjölga sértækum búsetuúrræðum um allt að 160 fyrir þennan hóp á árunum 2006-2010 sem og að koma á tilheyrandi stoð- og dagþjónustu. Þessari áætlun fylgir að sjálfsögðu skuldbinding um rekstrarkostnað sem mun nema samtals um 850 milljónum króna þegar upp verður staðið. 

Einnig vil ég gera stuttlega grein fyrir því sem við í ráðuneytinu erum að gera í málefnum innflytjenda.

Innflytjendum hefur fjölgað ört á Ísland á undanförnum árum. Árið 1994 voru erlendir ríkisborgarar 1,7% af heildarmannfjöldanum, en voru orðnir 4,6% íbúafjöldans árið 2005. Þeim hefur reyndar fjölgað um 56% á sl. fimm árum, en  fjölgun erlendra ríkisborgara milli áranna 2004 og 2005 var um 30%,  þar af fjölgaði börnum um rúm  9% milli áranna.

Hér á landi búa einstaklingar af 120 þjóðernum. Fólkið hefur sest að um allt land. Búsetan stjórnast af atvinnutækifærunum og um þessar mundir eru 25% karla á Austurlandi með erlent ríkisfang. Flestir koma til landsins til starfa við stóriðju og  í frystihúsum og  iðnaðurinn  þrifist ekki án þeirra vinnuframlags.

Á meðan næga vinnu er að hafa er þessi þróun fyrst og fremst jákvæð og vandamálin fá. Fólk af erlendum uppruna er auðlind sem okkur ber að fara vel með í orðsins fyllstu merkingu. Okkur ber að gera það sem í okkar valdi stendur til að tryggja réttindi þessa fólks. Það tekst ekki nema með samhentu starfi ríkis og sveitarstjórna, aðila vinnumarkaðarins og frjálsra samtaka, þar með talin samtök innflytjenda. Við höfum allt að vinna, bæði innfæddir og aðkomufólkið.

Það skiptir verulegu máli  að tryggja að innflytjendum berist nauðsynlegar upplýsingar í aðgengilegu formi um land og þjóð, þegar við komuna til landsins, meðal annars um réttindi þeirra og skyldur.  Samstarf hefur nú tekist milli innflytjendaráðs sem starfar á vegum félagsmálaráðuneytis, aðila vinnumarkaðarins og fleiri aðila að gefa út bækling á  10 tungumálum með nauðsynlegustu upplýsingunum í aðgengilegu formi.  En að þessu sögðu vil ég undirstrika að upplýsingar á mörgum tungumálum duga þó skammt. Ég hef lengi verið þeirrar skoðunar að við þurfum að tryggja aðgengi að íslenskunámi fyrir útlendinga og hvetja þá til að læra tungumálið okkar. Í þessum efnum virðist skorta samvinnu og samræmi. Ég hyggst sem félagsmálaráðherra beita mér fyrir því að koma þeim málum í betra horf.

Af öðrum málum sem varða sveitarstjórnarstigið vil ég nefna frumvarp til laga um gatnagerðargjald  en á síðastliðnu ári komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að ákvörðun um fjárhæð gatnagerðargjalds lyti í meginatriðum hefðbundnum skattalegum sjónarmiðum. Verði frumvarpið að lögum verður allri óvissu eytt um þetta grundvallaratriði og ýmis önnur álitamál sem upp hafa komið við framkvæmd gildandi laga.

Þá  hefur verið unnið að  frumvarpi um breytingar á tilhögun Lánasjóðs sveitarfélaga. Frumvarpið er í samræmi við tillögur stjórnar Lánasjóðs sveitarfélaga um skiptingu eignarhalds, breytt rekstrarform og meðferð hlutafjár sem hlutu einróma samþykki eigenda sjóðsins á ársfundi Lánasjóðs sveitarfélaga í sl. mánuði.  Verði frumvarpið að lögum verður Lánasjóði sveitarfélaga breytt í opinbert hlutafélag í eigu sveitarfélaga í samræmi við þá skiptingu eigin fjár lánasjóðsins sem eigendur hafa samþykkt. Einnig er gert ráð fyrir að Alþingi veiti næsta ársfundi lánasjóðsins heimild til að færa eigið fé lánasjóðsins niður um þrjá milljarða króna og munu þeir fjármunir skiptast milli eigenda í réttu hlutfalli.

Að síðustu vil ég nefna frumvarp til laga um breytingu á lögum um lögheimili og skipulags- og byggingarlögum, sem felur í sér að óheimilt verði að skrá lögheimili í sumarhúsi í skipulagðri frístundabyggð. Ég vænti þess að öll þessi frumvörp verði að lögum á haustþingi.

Að lokum má nefna að vinna við endurskoðun á reglum Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga stendur enn yfir og er stefnt að því að þeirri vinnu ljúki fyrir áramót. Hvort endurskoðunarnefnd leggur til róttækar breytingar er of snemmt að fullyrða en ég tel þó ljóst að einhverjar breytingar verði gerðar á sumum þeirra framlaga sem renna til sveitarfélaga í gegnum sjóðinn. Ég hef oft heyrt þá gagnrýni, sérstaklega frá sveitarstjórnarmönnum af höfuðborgarsvæðinu að sjóðurinn sé orðinn alltof stór.

Staðreyndin er hins vegar sú að jöfnunarsjóður er gegnumstreymissjóður. Í meginatriðum er starfsfólk hans að annast dreifingu á fjármunum sem eyrnamerktir hafa verið í lögum til ákveðinna verkefna, þar má nefna yfirfærslu grunnskólans til sveitarfélaga, húsaleigubætur og framlög til Innheimtustofnunar sveitarfélaga. Í nágrannalöndum okkar er jöfnunarkerfið yfirleitt mun stærra í sniðum og sveitarstjórnarmenn hafa almennt mun minna um starfsemina að segja heldur en hér á landi, þar sem fjórir af fimm ráðgjafanefndarmönnum eru tilnefndir af Sambandi íslenskra sveitarfélaga. Í endurskoðunarnefndinni eru einnig fjórir sveitarstjórnarmenn, þar af koma tveir frá sveitarfélögum á höfuðborgarsvæðinu. Ég tel því óhætt að fullyrða að sjónarmið sveitarstjórnarmanna ráða miklu um starfsemi og framtíðarþróun jöfnunarsjóðs.