Haustþing Jarðhitafélags Íslands

Ég vil þakka fyrir að fá tækifæri til að ávarpa ykkur hér í dag.

Umfjöllunarefni þessa haustþings sameinar tvö mál sem eru mér hugleikin, annars vegar jarðhitanýting og hins vegar nýsköpun.

Það fer vel á því að þessir hlutir séu skoðaðir saman því að á undanförnum árum höfum við séð vaxa upp ný og spennandi svið sem tengjast nýtingu jarðhitans.

Jarðhitinn er mjög spennandi auðlind sem býður upp á fjölbreytta nýtingarmöguleika.

Á þeim rúmlega hundrað árum sem liðin eru frá fyrstu hitaveitunni hafa orðið miklar breytingar á jarðhitanýtingu.

Þá hafa verið sett af stað ýmis verkefni sem til framtíðar kunna að fela í sér gríðarlega vaxtamöguleika.

Mikilvægi jarðhitans hefur vaxið mjög á undanförnum áratugum á Íslandi og það er sjálfsagt vandfundið það ríki í veröldinni sem reiðir sig jafn mikið á jarðhita í orkumálum sínum.

Erlendir gestir reka sjaldnar en ekki upp stór augu þegar þeir sjá hversu stórt hlutverk jarðhitinn spilar í orkubúskap okkar Íslendinga.

Tækniframfarir og aukin þekking hafa gert okkur mögulegt að nýta hann víðar til húshitunar, og þannig er nú svo komið að það sem áður voru talin köld svæði eru ekki jafn köld á áður var talið.

Þá hefur jarðhitinn í auknum mæli verið nýttur til raforkuframleiðslu með góðum árangri. Þar hafa verkefnin farið stækkandi og í undirbúningi eru enn frekari verkefni á því sviði.

En það hefur ekki verið látið þar við sitja. Fyrirtæki og stofnanir hafa tekið höndum saman um að kanna hvort ekki megi ná í aukna orku með því að bora dýpra.

Djúpborunarverkefnið sýnir vel þá djörfung, nýjungagirni og stórhug sem býr í þeim sem að starfa að þessum málum.

Slík verkefni veita auknum krafti í rannsóknir á sviðinu en ef vel tekst til þá getur djúpborun falið í sér mikla möguleika til framtíðar, bæði hvað varðar orku og aðra nýtingu.

Með aukinni nýtingu jarðhitans til orkuframleiðslu hafa einnig opnast aðrir möguleikar sem hafa gert það kleift að sækja inn á ný mið.

Ferðaþjónusta, sem er enn eitt sviðið sem er mér hugleikið, hefur notið góðs af nýtingu jarðhitans.

Bláa lónið og Jarðböðin við Mývatn eru gott dæmi um það að nýting jarðhitans geti skilað miklum tækifærum í ferðaþjónustu.

Þá hafa orkufyrirtækin verið hugvitssöm í að tengja nýtingu sína við ferðamannaþjónstu, þannig að ferðamenn, jafnt innlendum sem erlendum, gefist kostur á að skoða aðstöðuna og sækja sér fróðleik um starfsemina.

Þá hafa einnig opnast möguleikar í heilsutengdri ferðaþjónustu, sem ég tel að sé mjög spennandi möguleiki fyrir okkur Íslendinga.

Þetta eru dæmi sem sýna okkur að ólíkar atvinnugreinar geta vel vaxið og dafnað samhliða og alls ekki hægt að gefa sér að eitt útiloki annað.

Annað dæmi um það sem jarðhitinn og nýting hans hefur gefið okkur er framleiðsla á ýmsum öðrum afurðum.

Framleiðsla Bláa lónsins á snyrtivörum er kannski þekktasta dæmið um slíkt.

En jarðvarminn hefur einnig nýst í ýmis konar sjávardýraeldi, þörungarækt og ylrækt.

Þá hafa rannsóknir á hveraörverum og ýmis konar notkunarmöguleikum þeirra vaxið mikið.

Eitt nýjasta dæmið um hugvitsamlega nýtingu tengda jarðhitanum er framleiðsla á metanóli til íblöndunar í eldsneyti til nota í samgöngum.

Þá eru sjónir manna einnig að beinast að möguleikum þess að rækta þörunga til framleiðslu á lífeldsneyti.

Við Íslendingar höfum um áratuga skeið nýtt þekkingu okkar á nýtingu jarðhitans í þróunarsamvinnu.

Þannig höfum við í raun flutt út þekkingu á jarðhitanum og nýtingu hans til fjölmargra landa í gegnum Jarðhitaskóla SÞ.

En aukin nýting jarðhitans hefur einnig skapað mikla þekkingu og færni hérlendis, sem íslensk fyrirtæki hafa getað nýtt sér til að komast í verkefni erlendis, með auknum áhuga erlendra aðila á jarðhitanum.

Jarðvarmavinnsla er, ekki frekar en önnur mannleg starfsemi, án umhverfisáhrifa.

Orkufyrirtækin hafa á undanförnum árum tileinkað sér ný viðhorf til orkuvinnslu og uppbyggingar virkjana með það að markmiði að draga úr umhverfisáhrifum nýtingar og virkjana.

Á þessu sviði, eins og svo mörgum öðrum hefur náðst töluverður árangur. Þá eru í gangi áhugaverð verkefni sem hafa það að markmiði að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá jarðvarmavirkjunum.

Því miður hefur okkur ekki enn tekist að laða hingað til lands gufufreka iðnaðarstarfsemi til að nýta betur þá miklu orku sem í jarðhitanum býr.

Það er hins vegar vel hægt að sjá fyrir sér að settir verði upp sérstakir iðngarðar í nágrenni jarðvarmavirkjana, þar sem fyrirtæki sem að byggja á fjölþættri nýtingu jarðhita geti komið sér fyrir.

Jarðhitinn býr yfir miklum tækifærum sem nýta má að fjölbreytilegan hátt. Þrátt fyrir að okkur hafi nokkuð miðað áfram í að nýta hann betur þá er alveg víst að hann felur í enn fleiri tækifæri til vaxtar þegar til framtíðar er litið.

Ég tel að við eigum að halda áfram á þeirri braut nýsköpunar og þróunar sem mörkuð hefur verið á undanförnum árum í nýtingu jarðhitans.