- september 2026 /
Öryggi almennings í forgrunni á komandi þingvetri
Öflugri aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi, umfangsmiklar breytingar á skipulagi lögreglu, ný heildarlög um almannavarnir og áframhaldandi endurskoðun í málefnum útlendinga eru meðal frumvarpa sem dómsmálaráðherra hyggst leggja fram á komandi þingi. Samhliða verður áfram unnið að einfaldari og skilvirkari stjórnsýslu.
Þingmálaskrá fyrir komandi þingvetur var birt í dag. Dómsmálaráðherra er með sautján mál á sinni dagskrá.
„Öryggi almennings er og verður ein af frumskyldum ríkisins og það endurspeglast í þingmálaskránni. Við ætlum að styrkja lögregluna og verkfæri hennar gegn skipulagðri glæpastarfsemi, efla viðbúnað og þjóðaröryggi og halda áfram endurskoðun á útlendingalögum. Um leið höldum við áfram að einfalda stjórnsýsluna og nýta bæði fjármuni og mannafla betur,“ segir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra.
Helstu mál dómsmálaráðherra í þingmálaskrá
- Aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi
- Frumvarp um breytingu á refsiramma vegna vændiskaupa
- Skipulagsbreytingar hjá lögreglu
- Breytingar á lögum um öryggisþjónustu
- Frumvarp til hjúskaparlaga
Öflugri löggæsla og fastar tekið á skipulagðri brotastarfsemi
Fyrsta frumvarpið sem ráðherra hyggst mæla fyrir eru aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi. Frumvarpið var sett í samráðsgátt í síðustu viku. Þar eru lagðar til 12 breytingar á lögum og reglum sem allar lúta að því að gera baráttuna gegn skipulögðum brotahópum skilvirkari.
Meðal annars verður skilgreiningin á hvað skipulögð brotastarfsemi er útvíkkuð, heimildir lögreglu efldar og refsingar þyngdar. Þá er lögð sérstök áhersla á að yfirvöld geti ráðist að þeim fjárhagslega ávinningi sem drífur slíka starfsemi áfram og komið í veg fyrir að börn og ungmenni séu dregin inn í glæpastarfsemi. Þetta er í fyrsta skipti sem ráðist er í jafn umfangsmiklar breytingar frá því að ákvæðið um skipulagða brotastarfsemi var lögfest fyrir 17 árum.
Ráðherra hyggst einnig leggja til breytingar á refsiramma um vændiskaup þar sem markmiðið verður að draga úr eftirspurn eftir vændi. Þá mun ráðherra mæla fyrir nýjum lögum um öryggisþjónustu í byrjun næsta árs sem eiga meðal annars að styrkja eftirlit með dyravörslu og auka öryggi almennings.
Í nóvember mælir ráðherra fyrir mestu skipulagsbreytingum á lögreglu í nokkur ár. Ráðherra fór hringinn í kringum landið í sumar til að kynna breytingarnar og ræddi um leið við lögreglumenn hjá öllum lögregluembættum landsins. Lögregluembættum verður fækkað en löggæsla efld þannig lögregluembættum verði gert betur kleift að sinna sínum lögbundnu skyldum.
Heildarendurskoðun útlendingamála heldur áfram
Áfram verður unnið að lagskiptri heildarendurskoðun útlendingalöggjafarinnar. Á síðasta þingvetri voru stigin stór skref og nú færist áherslan í auknum mæli yfir á dvalarleyfakerfið.
Reglur um dvalarleyfi verða teknar heildstætt til endurskoðunar og færðar nær framkvæmd annars staðar á Norðurlöndum, meðal annars hvað varðar fjölskyldusameiningar, auðkenningu umsækjenda og mismunandi dvalarleyfisflokka. Þá verða reglur um tímabundna vernd vegna fjöldaflótta samræmdar betur við löggjöf Noregs og Evrópusambandsins.
Síðar á þingvetrinum er jafnframt fyrirhuguð heildarendurskoðun reglna um endursendingar, brottvísanir og frávísanir. Markmiðið er skýrara, skilvirkara og fyrirsjáanlegra kerfi.
Ný hjúskaparlög í mars
Í mars verður frumvarp til nýrra hjúskaparlaga á dagskrá. Meðal mikilvægra breytinga í frumvarpinu má nefna að maka verður gert mögulegt að óska lögskilnaðar án þess að tilgreina ástæðu. Þá verður lagt til að hverfa frá því að dómstólar leysi úr ágreiningsmálum heldur verði sýslumanni falið að veita leyfi til skilnaðar.