Sjóður Evrópusambandsins um landamæri og áritanir 2021 – 2027

Sjóðurinn um landamæri og áritanir er hluti af fjárhagsramma Evrópusambandsins fyrir tímabilið 2021-2027 og tekur við af sjóðnum um innra öryggi, landamæri og vegabréfsáritanaútgáfu sem var hluti af fjárhagsramma Evrópusambandsins fyrir tímabilið 2014-2020.

Hlutverk sjóðsins er að tryggja öfluga og samþætta evrópska landamærastjórnun á ytri landamærum sambandsins, tryggja hátt innra öryggi innan sambandsins á sama tíma og staðinn er vörður um frjálst flæði fólks innan þess. Sjóðurinn mun leggja sitt af mörkum til að ná tveimur sérstökum markmiðum:

• að styðja við samþætta evrópska landamærastjórnun, m.a. til að auðvelda lögmæta för yfir landamæri og koma í veg fyrir ólöglegar ferðir yfir landamæri,
• að styðja við sameiginlega vegabréfsáritunarstefnu, tryggja samræmda nálgun að því er varðar útgáfu vegabréfsáritana og auðvelda lögmæt ferðalög.

Styrkir til verkefna, sem hægt er að sækja um fyrir tímabilið 2021 – 2027 nema u.þ.b. 24 m. evra. Framkvæmdavald Sjóðsins (e. managing authority) er staðsett á skrifstofu fjármála og rekstrar í dómsmálaráðuneytinu. Ríkisendurskoðun gegnir hlutverki endurskoðunaryfirvalds.

Fjárframlög sem eru veitt á grundvelli landsáætlana eru í formi styrkja. Aðgerðir sem eru styrktar á grundvelli landsáætlana skulu samfjármagnaðar. Styrkurinn getur numið allt að 75% af aðstoðarhæfum heildarkostnaði verkefnisins, í einstaka tilfellum getur styrkur numið 90% þegar um er að ræða sértækar aðgerðir eða stefnumótandi forgangsverkefni. Útgjöld eru aðstoðarhæf ef styrkþegi hefur stofnað til þeirra á tímabilinu 1. janúar 2021 – 31. desember 2029.

Tvær megin reglugerðir sem sjóðurinn vinnur eftir:

Ísland gerir einnig viðbótarsamning við ESB um þátttöku Íslands í landamæra og áritunarsjóð ESB.

Þeir aðilar sem fara með málefni landamæra og útgáfu áritana geta ein sótt um stuðning til sjóðsins. Tillögur að nýjum verkefnum eru undirbúnar og forgangsraðað í dómsmálaráðuneytinu af sérfræðingum ráðuneytisins og þeirra aðila sem fara með málefni landamæra og áritana.

Til þess að verkefni teljist styrkhæf verða þau að sýna fram á að þau styðji þau markmið og forgangsröðun sem koma fram í Landsáætlun Íslands. Kostnaður verkefnisins er styrkhæfur ef stofnað hefur verið til hans frá 2021 til 2029.

Allar umsóknir um styrkveitingar eru teknar fyrir af eftirlitsnefnd sjóðsins sem skipuð er fulltrúum ráðuneyta, stofnana og annarra hagsmunaaðila sem koma að landamæra- og vegabréfamálum. Evrópusambandið á áheyrnarfulltrúa í nefndinni og stofnanir á borð við Frontex geta tekið þátt eftir þörfum. Eftirlitsnefndin fundar reglulega, fer yfir framvindu verkefna og árangur áætlunarinnar og samþykkir breytingar þegar við á.

Verkefni sem hlotið hafa styrk úr sjóðnum: