Tillaga til þingsályktunar um fjármálaáætlun fyrir árin 2025–2029

Frá fjármála- og efnahagsráðherra

Alþingi ályktar, sbr. lög nr. 123/2015, um opinber fjármál, að stjórnvöld fylgi fjármála­áætlun um opinber fjármál fyrir árin 2025–2029, sem byggð er á fyrirliggjandi fjármálastefnu og skilyrðum hennar, samkvæmt eftirfarandi yfirlitum um markmið fyrir afkomu og efnahag hins opinbera í heild og fyrir opinbera aðila og um áætlanir um þróun tekna og gjalda þeirra næstu fimm árin.

Þannig fylgi stjórnvöld stefnumörkun sem stuðli að stöðugleika og sjálf­bærni í samræmi við grunngildi laga um opinber fjármál með því að draga jafnt og þétt úr afkomuhalla, stöðvi hækkun skulda hins opinbera í hlutfalli af vergri landsframleiðslu og tryggi að tölusett skilyrði laga um opinber fjármál taki aftur gildi frá og með árinu 2026.

Alþingi telur að fjármálaáætlunin sé í samræmi við markmið fjármálastefnu fyrir árin 2022–2026.

Lykiltölur um afkomu og efnahag opinberra aðila

ma.kr.

Áætlun
2025

Áætlun
2026

Áætlun
2027

Áætlun
2028

Áætlun
2029

Hið opinbera (A1-hluti ríkis og A-hluti sveitarfélaga)
Rekstrarafkoma1520343952
Heildarafkoma-53-51-46-38-25
Ráðstafanir¹, uppsöfnuð áhrif919303234
Heildarafkoma með ráðstöfunum-44-32-16-69
Hrein eign²581540508471429
Nafnvirði heildarútgjalda2.0532.1402.2362.3322.429
Heildarskuldir,³ % af VLF7068676563
Skuldir skv. viðmiði laga um op. fjármál,⁴ % af VLF3838383737
         **Opinber fyrirtæki:**             
Rekstrarafkoma6570777175
Heildarafkoma-17-47-10213
Hrein eign²1.1221.1851.2391.2061.263
Opinberir aðilar í heild:
Rekstrarafkoma8090111110127
Heildarafkoma-70-98-56-36-12
Ráðstafanir¹, uppsöfnuð áhrif919303234
Heildarafkoma með ráðstöfunum-61-79-26-422
Hrein eign²1.7021.7251.7471.6781.692

¹ Ráðstafanir að teknu tilliti til lækkunar vaxtagjalda vegna lægri lántöku.
² Staða í árslok, efnislegar og peningalegar eignir að frádregnum brúttóskuldum að meðtöldum lífeyrisskuld-bindingum og viðskiptaskuldum, þ.e. heildarskuldum.
³ Brúttóskuldir að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum.
⁴ Heildarskuldir að frátöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum og að frádregnum sjóðum og bankainnstæðum, sbr. 7. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál.

Rekstraryfirlit fyrir hið opinbera

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.

Áætlun
2025

Áætlun
2026

Áætlun
2027

Áætlun
2028

Áætlun
2029

Heildartekjur2.008,82.108,42.219,42.324,82.437,7
Skatttekjur1.624,01.712,21.801,21.888,71.983,6
Skattar á tekjur og hagnað893,2935,8983,21.034,51.089,5
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl12,713,313,814,415,0
Eignarskattar99,1105,6113,0118,9124,9
Skattar á vöru og þjónustu594,0631,3663,8692,3724,3
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti6,77,07,37,78,0
Aðrir skattar18,319,220,120,921,9
Tryggingagjöld148,3156,7164,9173,2181,9
Fjárframlög3,33,53,83,93,8
Aðrar tekjur233,3231,5240,6250,1259,3
Eignatekjur129,9123,5127,7133,9139,7
þ.a. vaxtatekjur43,539,340,043,745,6
þ.a. arðgreiðslur50,845,345,846,347,6
Sala á vöru og þjónustu95,7100,0104,4107,4110,6
Ýmsar aðrar tekjur7,68,08,58,79,0
Ráðstafanir, uppsöfnuð áhrif0,04,59,09,09,0
Heildargjöld2.052,82.139,62.235,92.331,72.428,9
Rekstrarútgjöld1.993,02.083,02.173,42.272,42.370,2
Laun680,0712,0750,3792,9833,8
Kaup á vöru og þjónustu537,8555,5580,4607,5631,0
Afskriftir101,0103,8106,4109,1111,7
Vaxtagjöld121,1123,6127,5135,8139,2
Framleiðslustyrkir70,365,869,173,077,2
Fjárframlög16,818,720,423,024,1
Félagslegar tilfærslur til heimila356,8389,9410,5429,4448,7
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög109,1113,7108,8101,8104,5
Fastafjárútgjöld68,870,180,577,476,7
Fjárfesting í efnislegum eignum169,8173,9186,9186,4188,4
Afskriftir (-)-101,0-103,8-106,4-109,1-111,7
Ráðstafanir, uppsöfnuð áhrif-9,0-13,5-18,0-18,0-18,0
Frumjöfnuður33,653,170,985,1102,3
Heildarafkoma-44,0-31,2-16,5-6,98,8
Peningalegar eignir, hreyfingar-15,640,544,422,243,5
Handbært fé, nettó-8,7-8,81,11,11,1
Lánveitingar23,528,227,123,717,8
Hlutafé og stofnfjárframlög-48,72,1-3,4-23,51,4
Viðskiptakröfur18,219,119,720,923,1
Skuldir, hreyfingar28,371,760,929,134,7
Lántökur40,885,485,256,966,2
Lífeyrisskuldbindingar0,4-1,3-6,4-7,9-0,6
Viðskiptaskuldir-13,0-12,4-17,9-19,8-31,0

Rekstraryfirlit fyrir ríkissjóð (A1-hluta)

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.

Áætlun
2025

Áætlun
2026

Áætlun
2027

Áætlun
2028

Áætlun
2029

Heildartekjur1.446,01.514,31.593,61.667,71.747,7
Skatttekjur1.134,21.194,01.254,11.313,31.378,1
Skattar á tekjur og hagnað495,4515,1539,9568,1598,2
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl12,713,313,814,415,0
Eignarskattar17,018,018,819,520,3
Skattar á vöru og þjónustu584,1621,4654,2682,7714,7
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti6,77,07,37,78,0
Aðrir skattar18,319,220,120,921,9
Tryggingagjöld148,3156,7164,9173,2181,9
Fjárframlög7,68,08,58,89,0
Aðrar tekjur155,9151,1157,1163,4169,7
Eignatekjur105,597,8100,9105,9110,4
þ.a. vaxtatekjur39,535,235,839,441,2
þ.a. arðgreiðslur50,845,345,846,347,6
Sala á vöru og þjónustu43,946,549,050,151,7
Ýmsar aðrar tekjur6,56,87,27,47,6
Ráðstafanir, uppsöfnuð áhrif0,04,59,09,09,0
Heildargjöld1.470,71.535,41.602,61.665,21.727,6
Rekstrarútgjöld1.453,51.520,51.586,51.655,41.721,9
Laun328,3342,4361,4380,2396,5
Kaup á vöru og þjónustu240,7247,7259,8273,1283,5
Afskriftir73,775,777,679,681,5
Vaxtagjöld104,8107,9111,9119,7122,6
þ.a. gjaldfærðir vextir63,371,879,187,590,8
þ.a. verðbætur22,917,614,514,113,8
þ.a. reiknaðir vextir lífeyrisskuldbindinga18,618,518,318,118,0
Framleiðslustyrkir69,364,768,071,876,0
Fjárframlög506,7549,9580,9611,4640,0
Félagslegar tilfærslur til heimila36,434,835,235,736,1
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög93,697,491,783,985,7
Fastafjárútgjöld26,228,434,127,823,7
Fjárfesting í efnislegum eignum99,9104,1111,7107,4105,2
Afskriftir (-)-73,7-75,7-77,6-79,6-81,5
Ráðstafanir, uppsöfnuð áhrif-9,0-13,5-18,0-18,0-18,0
Frumjöfnuður40,651,667,182,8101,5
Heildarafkoma-24,7-21,1-9,02,520,1
Peningalegar eignir, hreyfingar-22,634,538,616,337,4
Handbært fé, nettó-10,0-10,00,00,00,0
Lánveitingar22,126,925,922,516,6
Hlutafé og stofnfjárframlög-50,20,8-4,7-24,80,1
Viðskiptakröfur15,516,717,418,620,7
Skuldir, hreyfingar2,155,647,613,817,3
Lántökur20,374,276,646,453,8
Lífeyrisskuldbindingar-0,2-5,4-9,4-10,7-4,4
Viðskiptaskuldir-18,0-13,2-19,6-21,9-32,1

Rekstraryfirlit fyrir A-hluta sveitarfélaga

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.

Áætlun
2025

Áætlun
2026

Áætlun
2027

Áætlun
2028

Áætlun
2029

Heildartekjur621,4655,5690,0724,1760,3
Skatttekjur489,8518,2547,1575,4605,5
Skattar á tekjur og hagnað397,8420,7443,3466,4491,3
Eignarskattar82,187,694,299,4104,6
Skattar á vöru og þjónustu9,99,99,69,69,6
Fjárframlög54,657,259,862,465,1
Aðrar tekjur77,080,083,186,389,6
Eignatekjur24,425,726,828,029,3
þ.a. vaxtatekjur4,04,14,24,34,4
Sala á vöru og þjónustu51,453,155,056,958,9
Ýmsar aðrar tekjur1,11,21,31,31,4
Heildarútgjöld640,6665,5697,5733,5771,5
Rekstrarútgjöld598,1623,8651,0683,9718,6
Laun305,2321,1337,7358,8381,1
Kaup á vöru og þjónustu213,6221,9230,5239,7249,2
Afskriftir27,328,128,829,530,2
Vaxtagjöld16,215,615,516,016,5
Framleiðslustyrkir0,91,01,01,11,1
Fjárframlög4,34,54,74,95,2
Félagslegar tilfærslur til heimila15,315,716,116,516,9
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög15,115,916,717,518,4
Fastafjárútgjöld42,641,746,449,653,0
Fjárfesting í efnislegum eignum69,969,875,279,083,2
Afskriftir (-)-27,3-28,1-28,8-29,5-30,2
Frumjöfnuður-7,01,43,82,20,8
Heildarafkoma-19,2-10,1-7,5-9,4-11,3
Peningalegar eignir, hreyfingar7,06,15,85,96,1
Handbært fé, nettó1,31,11,11,11,1
Lánveitingar1,41,31,21,21,2
Hlutafé og stofnfjárframlög1,51,31,31,31,3
Viðskiptakröfur2,72,42,22,32,4
Skuldir, hreyfingar26,216,113,315,317,4
Lántökur20,511,28,610,512,4
Lífeyrisskuldbindingar0,74,13,02,73,8
Viðskiptaskuldir5,00,81,72,11,2

Heildarútgjöld málefnasviða

Heildarútgjöld málefnasviða í m.kr. á verðlagi 202420252026202720282029
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess6.1505.9055.8685.8306.067
02 Dómstólar4.0454.0053.9953.9853.985
03 Æðsta stjórnsýsla2.7332.8142.7952.7762.756
04 Utanríkismál18.46418.63918.58917.03816.887
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla29.44429.44829.34929.32829.226
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár3.5283.4923.3983.3503.325
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar38.16633.01635.63838.47741.737
08 Sveitarfélög og byggðamál34.29235.12135.94336.65737.436
09 Almanna- og réttaröryggi41.58142.38142.96142.38737.816
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála25.59320.73719.42419.66719.511
11 Samgöngu- og fjarskiptamál62.75261.95463.01962.27361.977
12 Landbúnaður23.35023.34923.26823.18723.135
13 Sjávarútvegur og fiskeldi8.0018.2478.2138.1958.096
14 Ferðaþjónusta2.3472.3252.3022.2792.256
15 Orkumál14.95512.26612.28012.29312.306
16 Markaðseftirlit og neytendamál4.1514.2684.3894.5154.646
17 Umhverfismál35.54336.32934.72634.97835.114
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál23.07023.80524.37520.27219.930
19 Fjölmiðlun7.2977.5897.8408.0928.513
20 Framhaldsskólastig46.84446.84246.58346.32346.264
21 Háskólastig66.80168.26569.76468.85169.476
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála5.6425.4955.4485.4515.404
23 Sjúkrahúsþjónusta168.043178.332178.866181.583184.505
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa90.43991.32892.73594.48995.428
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta80.99183.66887.85691.57291.742
26 Lyf og lækningavörur43.07443.98444.86245.75846.670
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks108.467120.190121.755123.344124.955
28 Málefni aldraðra118.835122.360125.990129.729133.579
29 Fjölskyldumál70.42371.59370.23071.17772.351
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi45.11443.91043.75144.05044.076
31 Húsnæðis- og skipulagsmál26.61124.60726.60520.73820.735
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála11.66011.61611.49511.37411.253
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar165.421166.401167.919172.942172.986
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir50.48251.75056.81960.94864.316
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna15.12417.25718.75821.25222.245
Heildargjöld á verðlagi ársins 20241.499.4341.523.2851.547.8061.565.1551.580.704
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 202442.75986.016131.170173.486217.595
Heildargjöld á verðlagi hvers árs1.542.1921.609.3021.678.9761.738.6421.798.299
Heildargjöld aðlöguð að GFS-staðli¹-62.508-60.380-58.355-55.435-52.723
Ráðstafanir², uppsöfnuð áhrif-9.000-13.500-18.000-18.000-18.000
Heildarútgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðl. hvers árs1.470.6841.535.4221.602.6211.665.2061.727.576

¹ Hér er meðal annars um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila, svo sem Ríkiskaupa, þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá eru einnig gerðar aðlaganir á meðferð lífeyrisskuldbindinga og vaxtagjalda.
² Ráðstafanir á útgjaldahlið.

Útgjaldarammar málefnasviða

Málefnasvið án liða utan ramma¹ í m.kr. á verðlagi 202420252026202720282029
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess6.1505.9055.8685.8306.067
02 Dómstólar4.0454.0053.9953.9853.985
03 Æðsta stjórnsýsla2.7332.8142.7952.7762.756
04 Utanríkismál18.46418.63918.58917.03816.887
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla29.44429.44829.34929.32829.226
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár3.5283.4923.3983.3503.325
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar38.16633.01635.63838.47741.737
08 Sveitarfélög og byggðamál2.9422.9132.8842.8542.825
09 Almanna- og réttaröryggi41.58142.38142.96142.38737.816
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála25.59320.73719.42419.66719.511
11 Samgöngu- og fjarskiptamál62.75261.95463.01962.27361.977
12 Landbúnaður23.35023.34923.26823.18723.135
13 Sjávarútvegur og fiskeldi8.0018.2478.2138.1958.096
14 Ferðaþjónusta2.3472.3252.3022.2792.256
15 Orkumál14.95512.26612.28012.29312.306
16 Markaðseftirlit og neytendamál4.1514.2684.3894.5154.646
17 Umhverfismál35.54336.32934.72634.97835.114
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál23.07023.80524.37520.27219.930
19 Fjölmiðlun7.2977.5897.8408.0928.513
20 Framhaldsskólastig46.84446.84246.58346.32346.264
21 Háskólastig66.80168.26569.76468.85169.476
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála5.6425.4955.4485.4515.404
23 Sjúkrahúsþjónusta168.043178.332178.866181.583184.505
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa90.43991.32892.73594.48995.428
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta80.99183.66887.85691.57291.742
26 Lyf og lækningavörur43.07443.98444.86245.75846.670
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks108.467120.190121.755123.344124.955
28 Málefni aldraðra118.835122.360125.990129.729133.579
29 Fjölskyldumál70.42371.59370.23071.17772.351
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi8.2328.0458.0458.0007.998
31 Húsnæðis- og skipulagsmál26.61124.60726.60520.73820.735
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála11.66011.61611.49511.37411.253
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir43.99244.94049.63953.38856.386
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna15.12417.25718.75821.25222.245
Samtals frumgjöld innan ramma á verðl. 20241.259.2901.282.0021.303.9421.314.8011.329.099
Liðir utan ramma¹153.899151.842150.287148.844146.988
Aðlögun frumgjalda að GFS staðli²-81.062-78.878-76.704-73.584-70.722
Ráðstafanir³, uppsöfnuð áhrif-9.000-13.500-18.000-18.000-18.000
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi 20241.323.1271.341.4661.359.5241.372.0611.387.365
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 202442.75986.016131.170173.486217.595
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs1.365.8861.427.4831.490.6941.545.5471.604.960
Vaxtagjöld86.24489.44293.578101.510104.617
Aðlögun vaxtagjalda að GFS staðli18.55418.49818.34918.14917.999
Heildargjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs1.470.6841.535.4221.602.6211.665.2061.727.576

¹ Liðir sem falla utan ramma málefnasviða að frátöldum vaxtagjöldum eru eftirfarandi: ríkisábyrgðir, afskriftir skattkrafna, lífeyrisskuldbindingar, Atvinnuleysistryggingasjóður og framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga.
² Hér er m.a. um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila, svo sem Ríkiskaupa, þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá er einnig um að ræða aðlögun á meðferð lífeyrisskuldbindinga.
³ Ráðstafanir á útgjaldahlið.

Sjóðstreymi ríkissjóðs (A1-hluta)

Greiðslugrunnur, ma.kr.

Áætlun
2025

Áætlun
2026

Áætlun
2027

Áætlun
2028

Áætlun
2029

Rekstrarhreyfingar
Innheimta1.370,01.442,11.519,11.590,11.666,4
Skatttekjur1.113,21.175,91.239,11.295,71.357,9
Tryggingagjöld145,4153,8161,8170,0178,6
Fjárframlög7,68,08,58,89,0
Fjármunatekjur38,934,635,138,841,0
Aðrar tekjur64,969,874,676,879,9
Greiðslur1.392,71.454,31.524,11.594,31.663,7
Rekstrargjöld án fjármagnskostnaðar717,0749,8781,4814,9849,8
Rekstrartilfærslur555,1580,5605,0630,9657,9
Fjármagnstilfærslur55,858,360,863,466,1
Fjármagnskostnaður64,865,776,985,189,9
Handbært fé frá rekstri¹-22,7-12,2-5,0-4,22,7
Fjárfestingarhreyfingar
Fjárfesting-76,2-79,0-85,3-79,6-76,0
Sala eigna51,80,81,226,41,5
Veitt löng lán-28,9-33,4-33,6-31,8-27,1
Innheimtar afborganir af veittum lánum6,76,57,69,310,5
Móttekinn arður50,845,345,846,347,6
Fyrirframgreiðsla til LSR-10,3-10,6-10,9-11,1-11,4
Eiginfjárframlög og hlutabréfakaup-1,6-1,63,5-1,6-1,6
Fjárfestingarhreyfingar samtals-7,6-71,9-71,6-42,1-56,5
Hreinn lánsfjárjöfnuður-30,3-84,2-76,6-46,4-53,8
Fjármögnunarhreyfingar
Tekin langtímalán150,7376,1112,2297,279,2
Afborganir af teknum lánum-130,4-301,9-35,6-250,8-25,4
Fjármögnunarhreyfingar samtals20,374,276,646,453,8
Breyting á handbæru fé-10,0-10,00,00,00,0
¹ Líkt og fram kemur í áætluninni eru afkomubætandi ráðstafanir ekki útfærðar nánar í rekstri eða til fjárfestinga. Til einföldunar er hér miðað við að ráðstafanirnar hafi eingöngu áhrif á handbært fé frá rekstri.