Tillaga til þingsályktunar um fjármálaáætlun fyrir árin 2027–2031

Frá fjármála- og efnahagsráðherra.
Alþingi ályktar, sbr. lög nr. 123/2015, um opinber fjármál, að stjórnvöld fylgi fjármála-áætlun um opinber fjármál fyrir árin 2027–2031. Þingsályktunin byggir á samþykktri fjár-málastefnu fyrir árin 2026–2030 og skilyrðum hennar samkvæmt eftirfarandi yfirlitum um markmið fyrir afkomu og efnahag hins opinbera í heild og fyrir opinbera aðila og um áætlanir um þróun tekna og gjalda þeirra næstu fimm árin.

Þannig fylgi stjórnvöld stefnumörkun sem stuðli að stöðugleika og sjálfbærni í samræmi við grunngildi laga um opinber fjármál með því að draga jafnt og þétt úr afkomuhalla og stöðva hækkun skulda hins opinbera í hlutfalli af vergri landsframleiðslu.

Alþingi telur að fjármálaáætlunin sé í samræmi við markmið fjármálastefnu fyrir árin 2026–2030.

Lykiltölur um afkomu og efnahag opinberra aðila

ma.kr.Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Hið opinbera (A1-hluti ríkis og A-hluti sveitarfélaga)
Rekstrarafkoma627392111131
Heildarafkoma-74162435
Hrein eign¹176202245296366
Nafnvirði heildarútgjalda2.3622.4542.5612.6752.784

Heildarskuldir,²

% af VLF

7674747169

Skuldir skv. viðmiði laga um op. fjármál,³

% af VLF

4443434241
Opinber fyrirtæki:
Rekstrarafkoma6972808894
Heildarafkoma-12-29-74259
Hrein eign¹1.1801.2381.3111.3811.462
Opinberir aðilar í heild:
Rekstrarafkoma131146171198224
Heildarafkoma-19-2586694
Hrein eign¹1.3561.4401.5561.6781.828

¹ Staða í árslok, efnislegar og peningalegar eignir að frádregnum brúttóskuldum að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum, þ.e. heildarskuldum.

² Brúttóskuldir að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum.

³ Heildarskuldir að frátöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum og að frádregnum sjóðum og bankainnstæðum, sbr. 7. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál.

Rekstraryfirlit fyrir hið opinbera

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Heildartekjur2.355,32.458,42.577,42.699,62.819,7
Skatttekjur1.908,62.000,52.100,52.201,82.302,9
Skattar á tekjur og hagnað1.032,31.076,21.129,71.187,11.240,7
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl14,815,616,317,118,0
Eignarskattar134,3141,7148,1155,3162,7
Skattar á vöru og þjónustu692,7731,1769,1803,8841,8
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti8,28,58,89,09,3
Aðrir skattar26,327,428,529,430,4
Tryggingagjöld171,3179,2187,9197,0206,8
Fjárframlög5,45,75,75,95,9
Aðrar tekjur270,0273,0283,3294,8304,2
Eignatekjur146,8145,2151,2157,9161,8
þ.a. vaxtatekjur59,957,460,364,164,3
þ.a. arðgreiðslur49,648,249,951,253,6
Sala á vöru og þjónustu111,8116,0119,9124,2129,1
Ýmsar aðrar tekjur11,311,812,212,813,3
Heildargjöld2.361,92.454,22.561,52.675,12.784,3
Rekstrarútgjöld2.293,62.385,02.485,72.588,92.688,9
Laun777,6808,3835,7867,3906,8
Kaup á vöru og þjónustu607,9641,9678,8713,4746,4
Afskriftir140,2143,7147,3151,0154,7
Vaxtagjöld164,2172,0182,2187,9187,3
Framleiðslustyrkir76,176,378,280,983,9
Fjárframlög18,119,419,920,420,9
Félagslegar tilfærslur til heimila416,6428,3446,2468,5492,8
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög92,995,097,599,696,2
Fastafjárútgjöld68,369,275,886,195,3
Fjárfesting í efnislegum eignum208,5212,9223,1237,1250,0
Afskriftir (-)-140,2-143,7-147,3-151,0-154,7
Frumjöfnuður97,7118,9137,8148,3158,4
Heildarafkoma-6,64,215,924,535,4
Peningalegar eignir, hreyfingar114,915,3116,54,936,1
Handbært fé, nettó79,4-23,785,9-23,413,2
Lánveitingar24,424,916,713,59,7
Hlutafé og stofnfjárframlög-7,3-2,5-2,6-2,9-2,7
Viðskiptakröfur18,416,616,517,716,0
Skuldir, hreyfingar121,511,0100,6-19,60,7
Lántökur166,951,4145,130,761,6
Lífeyrisskuldbindingar-8,3-11,8-13,8-15,7-17,6
Viðskiptaskuldir-37,1-28,6-30,8-34,6-43,2

Rekstraryfirlit fyrir ríkissjóð (A1-hluta)

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Heildartekjur1.684,61.753,91.838,31.924,02.010,2
Skatttekjur1.321,51.383,31.452,41.521,11.592,3
Skattar á tekjur og hagnað577,1597,9626,7658,4689,2
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl14,815,616,317,118,0
Eignarskattar16,016,717,318,018,6
Skattar á vöru og þjónustu679,1717,2754,8789,2826,8
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti8,28,58,89,09,3
Aðrir skattar26,327,428,529,430,4
Tryggingagjöld171,3179,2187,9197,0206,8
Fjárframlög9,29,69,810,210,3
Aðrar tekjur182,6181,8188,2195,7200,8
Eignatekjur120,6117,8122,6128,1130,7
þ.a. vaxtatekjur53,851,153,957,557,6
þ.a. arðgreiðslur49,648,249,951,253,6
Sala á vöru og þjónustu53,354,956,257,859,9
Ýmsar aðrar tekjur8,79,19,49,810,2
Heildargjöld1.683,51.747,01.822,11.900,51.975,8
Rekstrarútgjöld1.667,81.733,61.805,71.884,21.954,7
Laun367,5381,1390,5403,3422,3
Kaup á vöru og þjónustu263,4279,7297,6316,7331,7
Afskriftir101,2103,8106,3109,0111,7
Vaxtagjöld143,5151,8161,5166,9166,0
þ.a. gjaldfærðir vextir100,9109,9120,7129,3130,3
þ.a. verðbætur23,723,322,519,718,2
þ.a. reiknaðir vextir lífeyrisskuldbindinga18,918,618,317,917,5
Framleiðslustyrkir71,771,773,375,878,6
Fjárframlög606,6629,9658,7693,0728,9
Félagslegar tilfærslur til heimila39,239,740,340,841,3
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög74,775,977,578,674,2
Fastafjárútgjöld15,713,516,316,421,1
Fjárfesting í efnislegum eignum116,9117,2122,7125,4132,8
Afskriftir (-)-101,2-103,8-106,3-109,0-111,7
Frumjöfnuður90,7107,5123,9132,9142,8
Heildarafkoma1,16,916,223,534,4
Peningalegar eignir, hreyfingar108,99,6110,6-1,130,0
Handbært fé, nettó78,3-24,784,9-24,512,0
Lánveitingar23,223,715,512,38,4
Hlutafé og stofnfjárframlög-5,3-0,3-0,3-0,4-0,6
Viðskiptakröfur12,810,910,611,510,2
Skuldir, hreyfingar107,82,794,4-24,6-4,4
Lántökur158,147,7143,730,661,5
Lífeyrisskuldbindingar-11,8-14,9-17,0-19,1-21,2
Viðskiptaskuldir-38,5-30,1-32,3-36,0-44,8

Rekstraryfirlit fyrir A-hluta sveitarfélaga

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Heildartekjur746,6783,6821,6861,6899,2
Skatttekjur587,1617,2648,1680,7710,6
Skattar á tekjur og hagnað455,2478,3503,0528,7551,5
Eignarskattar118,3125,0130,8137,3144,1
Skattar á vöru og þjónustu13,613,914,314,615,0
Fjárframlög72,575,678,982,285,7
Aðrar tekjur87,090,794,698,6102,9
Eignatekjur26,227,428,629,831,1
þ.a. vaxtatekjur6,16,36,46,66,7
Sala á vöru og þjónustu58,160,663,265,968,7
Ýmsar aðrar tekjur2,62,72,83,03,1
Heildarútgjöld754,2786,2822,0860,5898,2
Rekstrarútgjöld701,6730,4762,5790,8823,9
Laun353,3368,2384,9401,7419,3
Kaup á vöru og þjónustu246,5258,3270,6279,0291,4
Afskriftir38,939,940,941,943,0
Vaxtagjöld20,720,220,520,921,2
Framleiðslustyrkir4,34,64,85,05,2
Fjárframlög3,83,94,14,34,4
Félagslegar tilfærslur til heimila16,216,617,017,417,9
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög17,818,719,620,621,6
Fastafjárútgjöld52,655,859,569,874,2
Fjárfesting í efnislegum eignum91,695,7100,4111,7117,2
Afskriftir (-)-38,9-39,9-40,9-41,9-43,0
Frumjöfnuður6,911,313,815,315,4
Heildarafkoma-7,7-2,6-0,41,01,0
Peningalegar eignir, hreyfingar6,05,75,96,06,1
Handbært fé, nettó1,11,01,11,11,1
Lánveitingar1,21,21,21,21,3
Hlutafé og stofnfjárframlög-2,0-2,2-2,3-2,5-2,1
Viðskiptakröfur5,65,75,96,25,8
Skuldir, hreyfingar13,78,36,25,05,2
Lántökur8,83,71,40,10,1
Lífeyrisskuldbindingar3,53,13,33,43,5
Viðskiptaskuldir1,41,51,51,51,5

Heildarútgjöld málefnasviða

Heildarútgjöld málefnasviða í m.kr. á verðlagi 202620272028202920302031
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess6.8117.0426.7226.6776.621
02 Dómstólar4.5454.5374.4984.4784.478
03 Æðsta stjórnsýsla3.9472.6142.5962.5782.559
04 Utanríkismál25.89626.42926.73827.05227.365
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla30.58430.77630.58630.33530.134
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár3.3313.2993.2663.2343.197
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar34.11534.08834.89736.50538.213
08 Sveitarfélög og byggðamál39.40540.18341.05741.78042.602
09 Almanna- og réttaröryggi52.25452.26946.16946.06645.918
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála23.09922.94621.63721.48621.300
11 Samgöngu- og fjarskiptamál76.31175.44675.57675.20274.824
12 Landbúnaður25.87225.78025.41725.35725.296
13 Sjávarútvegur og fiskeldi8.6898.7408.3017.8377.905
14 Ferðaþjónusta2.3872.3622.3372.3112.286
15 Orkumál8.6559.6069.5989.5904.588
16 Markaðseftirlit og neytendamál4.8084.8084.7534.9405.055
17 Umhverfismál38.76239.43739.99440.67038.851
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál24.90626.45524.16922.68422.473
19 Fjölmiðlun7.9028.1548.4468.5578.669
20 Framhaldsskólastig53.17151.85450.50649.44449.408
21 Háskólastig74.12274.66373.81873.55773.746
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála6.7355.7855.7165.6475.577
23 Sjúkrahúsþjónusta197.941200.116208.588211.909214.779
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa109.174109.350111.267113.219115.209
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta94.614105.186112.489120.626120.687
26 Lyf og lækningavörur47.08847.80348.73649.67850.639
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks139.743139.729141.845143.994146.175
28 Málefni aldraðra131.337137.395141.369145.462149.677
29 Fjölskyldumál87.52186.03885.57485.87585.940
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi50.39245.82442.77543.25543.741
31 Húsnæðis- og skipulagsmál25.78421.87221.81921.76921.719
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála14.05513.96013.83613.71113.585
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar203.881209.437216.316218.762215.109
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir25.94525.19432.07533.02846.627
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna16.62117.36418.21719.10920.050
Heildargjöld á verðlagi ársins 20261.700.3981.716.5401.741.6991.766.3831.785.000
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 202645.71790.344137.340187.774241.183
Heildargjöld á verðlagi hvers árs1.746.1161.806.8841.879.0391.954.1572.026.183
Heildargjöld aðlöguð að GFS-staðli¹-62.571-59.836-56.988-53.635-50.392
Heildarútgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðl. hvers árs1.683.5451.747.0481.822.0511.900.5221.975.791
¹ Hér er meðal annars um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá eru einnig gerðar aðlaganir á meðferð lífeyrisskuldbindinga og vaxtagjalda.

Útgjaldarammar málefnasviða

Málefnasvið án liða utan ramma¹ í m.kr. á verðlagi 202620272028202920302031
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess6.8117.0426.7226.6776.621
02 Dómstólar4.5454.5374.4984.4784.478
03 Æðsta stjórnsýsla3.9472.6142.5962.5782.559
04 Utanríkismál25.89626.42926.73827.05227.365
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla30.58430.77630.58630.33530.134
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár3.3313.2993.2663.2343.197
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar34.11534.08834.89736.50538.213
08 Sveitarfélög og byggðamál4.2454.1834.1353.9973.949
09 Almanna- og réttaröryggi52.25452.26946.16946.06645.918
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála23.09922.94621.63721.48621.300
11 Samgöngu- og fjarskiptamál76.31175.44675.57675.20274.824
12 Landbúnaður25.87225.78025.41725.35725.296
13 Sjávarútvegur og fiskeldi8.6898.7408.3017.8377.905
14 Ferðaþjónusta2.3872.3622.3372.3112.286
15 Orkumál8.6559.6069.5989.5904.588
16 Markaðseftirlit og neytendamál4.8084.8084.7534.9405.055
17 Umhverfismál38.76239.43739.99440.67038.851
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál24.90626.45524.16922.68422.473
19 Fjölmiðlun7.9028.1548.4468.5578.669
20 Framhaldsskólastig53.17151.85450.50649.44449.408
21 Háskólastig74.12274.66373.81873.55773.746
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála6.7355.7855.7165.6475.577
23 Sjúkrahúsþjónusta197.941200.116208.588211.909214.779
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa109.174109.350111.267113.219115.209
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta94.614105.186112.489120.626120.687
26 Lyf og lækningavörur47.08847.80348.73649.67850.639
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks139.743139.729141.845143.994146.175
28 Málefni aldraðra131.337137.395141.369145.462149.677
29 Fjölskyldumál83.48982.00681.54181.84281.907
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi10.01110.47110.46310.45910.457
31 Húsnæðis- og skipulagsmál25.78421.87221.81921.76921.719
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála14.05513.96013.83613.71113.585
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir18.38717.25623.76724.72038.319
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna16.62117.36418.21719.10920.050
Samtals frumgjöld innan ramma á verðl. 20261.409.3861.423.7801.443.8081.464.7021.485.613
Liðir utan ramma¹166.422159.600154.633152.674150.888
Aðlögun frumgjalda að GFS staðli²-81.435-78.434-75.267-71.551-67.906
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi 20261.494.3741.504.9471.523.1741.545.8241.568.595
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 202645.71790.344137.340187.774241.183
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs1.540.0911.595.2901.660.5141.733.5991.809.778
Vaxtagjöld124.590133.160143.258149.007148.499
Aðlögun vaxtagjalda að GFS staðli18.86418.59818.27817.91717.514
Heildargjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs1.683.5451.747.0481.822.0511.900.5221.975.791

¹ Liðir sem falla utan ramma málefnasviða að frátöldum vaxtagjöldum eru eftirfarandi: ríkisábyrgðir, afskriftir skattkrafna, lífeyrisskuldbindingar, Atvinnuleysistryggingasjóður og framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga.

² Hér er m.a. um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá er einnig um að ræða aðlögun á meðferð lífeyrisskuldbindinga.

Stöðugleikaregla ríkissjóðs (A1-hluta) árin 2026–2031

Stöðugleikaregla, ma.kr. á verðlagi 2026Fjárlög 2026Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Heildarútgjöld málefnasviða1.685,21.700,41.716,51.741,71.766,41.785,0
Undanskildir liðir
Vaxtagjöld129,4124,6133,2143,3149,0148,5
Lífeyrisskuldbindingar80,979,276,272,969,666,5
Fjárfestingarframlög87,588,086,890,691,797,4
Atvinnuleysisbætur39,140,435,432,332,833,3
Jöfnunarsjóður, lögbundin framlög34,735,236,036,937,838,7
Afskriftir skattkrafna7,27,67,98,38,38,3
Tapaðar kröfur og tjónabætur0,10,10,10,10,10,1
Útgjaldagrunnur stöðugleikareglu1.306,31.325,41.341,01.357,21.377,11.392,2
Raunvöxtur útgjalda frá fyrra ári, %1,5%1,2%1,2%1,5%1,1%
Raunvöxtur útgjalda frá fyrra ári19,115,616,219,915,1
Raunvöxtur tekjuráðstafana frá fyrra ári25,716,09,94,24,4
Útgjaldavöxtur að frádregnum tekjuráðstöfunum-6,6-0,46,415,710,7
Stöðugleikaregla, % br. frá fyrra ári-0,5%0,0%0,5%1,2%0,8%

Sjóðstreymi ríkissjóðs (A1-hluta)

Greiðslugrunnur, ma.kr.Áætlun 2027Áætlun 2028Áætlun 2029Áætlun 2030Áætlun 2031
Handbært fé frá rekstri-11,02,710,811,416,8
Fjárfestingarhreyfingar
Fjárfesting-89,6-88,7-92,8-94,0-99,9
Sala eigna1,81,91,92,02,2
Veitt löng lán-40,2-41,7-32,7-29,8-26,9
Innheimtar afborganir af veittum lánum17,018,017,217,518,5
Móttekinn arður49,648,249,951,253,6
Fyrirframgreiðsla til LSR-11,0-11,3-11,5-11,8-12,1
Eiginfjárframlög og hlutabréfakaup3,5-1,6-1,6-1,6-1,6
Fjárfestingarhreyfingar samtals-68,9-75,1-69,6-66,5-66,2
Hreinn lánsfjárjöfnuður-79,8-72,4-58,8-55,1-49,5
Fjármögnunarhreyfingar
Tekin langtímalán305,1281,7251,6298,3259,4
Afborganir af teknum lánum-147,0-234,0-107,9-267,7-197,9
Fjármögnunarhreyfingar samtals158,147,7143,730,661,5
Breyting á handbæru fé78,3-24,784,9-24,512,0